Het zwaard, de pen en de toga: een zomer met Montaigne

Het zwaard, de pen en de toga: een zomer met Montaigne

Michel de Montaigne beschreef in de 16de eeuw morele en filosofische vraagstukken en pionierde in het genre van de essay. Als een van de eersten schreef hij, in psychologische zin, over zichzelf. Twijfel was zijn motto en devies, ‘Wat weet ik?’ was de filosofische vraag die hij zichzelf steeds weer stelde. Hij las veel en liet [...]

Keizer-filosoof Marcus Aurelius over leven in het hier en nu

Keizer-filosoof Marcus Aurelius over leven in het hier en nu

Bijna tweeduizend jaar vóór de wereld viel voor Eckhart Tolle’s The Power of Now schreef de Romeinse keizer en filosoof Marcus Aurelius al veelvuldig over leven in het ‘hier en nu’. Zijn gedachten hierover schreef hij op aan de oevers van vreemde rivieren, tijdens veldtochten die hij gedwongen was te ondernemen. Een mensenleven – een [...]

Romeins filosoof Lucretius over angst en waarom wij vakantie nodig hebben

Romeins filosoof Lucretius over angst en waarom wij vakantie nodig hebben

Titus Lucretius Carus was een Romeins dichter en filosoof die bekend werd vanwege zijn leerdicht De rerum natura – ‘Over het Wezen der Dingen’. Hij leefde ongeveer tussen 94 en 55 v.Chr. en was dus een tijdgenoot van beroemdheden als Pompeius de Grote en Vergilius. Lucretius was, filosofisch gezien, groot fan van de leer van [...]

Seneca over kwetsbaarheid

Seneca over kwetsbaarheid

De deugd is vrij. Onschendbaar. Onbeweeglijk, onwrikbaar. Niemand houdt ervan om gekwetst te worden. Je voelt je aangevallen, onzeker, gaat misschien zelfs wel aan jezelf twijfelen. De Romeinse filosoof Seneca (ca. 4 v.Chr. - 65 n.Chr.) schreef er een heel traktaat over. Hoe kun je je wapenen tegen je eigen kwetsbaarheid? Ga de uitdaging aan! [...]

Het goede leven volgens Spinoza, de beroemdste filosoof van Nederland

Het goede leven volgens Spinoza, de beroemdste filosoof van Nederland

Hij is de beroemdste filosoof van Nederland en gaf mede vorm aan de geschiedenis van het westerse denken: Spinoza. Zijn meest bekende werken zijn Ethica en Tractatus Politicus (Staatkundige verhandeling), een van de oudste pleidooien voor vrijheid van meningsuiting die we kennen. Onlangs verscheen Spinoza's Staatkundige verhandeling, voor het eerst sinds 1901, in een nieuwe Nederlandse vertaling. Spinoza's [...]

Een kleine gids voor een zorgeloos leven: Marcus Aurelius’ overpeinzingen

Een kleine gids voor een zorgeloos leven: Marcus Aurelius’ overpeinzingen

Aan de oevers van vreemde rivieren, ver weg van huis en haard, schreef de Romeinse keizer en filosoof Marcus Aurelius zijn gedachten op, gewoon onder elkaar. Een lang en bewogen leven bewoog zich daar, tijdens veldtochten die de vredelievende keizer gedwongen was te ondernemen, langaam richting het einde. Een mensenleven werd aan die oevers overdacht, [...]

Hoeveel boeken moet je gelezen hebben (filosofisch gezien)?

Hoeveel boeken moet je gelezen hebben (filosofisch gezien)?

De boekenweek is van start gegaan! Tot en met 16 maart is het boekenweek, een week die dit jaar in het teken staat van het thema Ondertussen ergens anders. Hoewel de boekenweek als altijd een feestelijke aangelegenheid is, hebben boeken het in de overige 51 weken van het jaar behoorlijk zwaar te verduren. Mensen lezen minder, kopen [...]

Geluk, híer vind je het (volgens Seneca)

Geluk, híer vind je het (volgens Seneca)

Een zoektocht naar geluk kan eindeloos duren. Moet je succesvol zijn om gelukkig te worden? En wat is dan jouw definitie van succes; moet je daarvoor bewonderd worden door anderen? Volgens de Romeinse filosoof Seneca is krampachtig zoeken naar geluk in elk geval wel het laatste wat je moet doen. Pas wanneer je eerst eens rustig [...]

Hoe je volgens Marcus Aurelius rotsvast vertrouwen in jezelf kunt hebben

Hoe je volgens Marcus Aurelius rotsvast vertrouwen in jezelf kunt hebben

Marcus Aurelius was keizer van het Romeinse rijk tussen 161-180 en stond bekend als de keizer-filosoof. De filosofische gedachten die hij erop nahield zijn bewaard gebleven: hij schreef ze op tijdens veldtochten ver weg van huis. De Overpeinzingen van Marcus Aurelius inspireren politieke leiders tot op de dag van vandaag. Bill Clinton, bijvoorbeeld, fervent liefhebber van [...]

Dante, Einstein en andere denkers over trouw blijven aan jezelf

Dante, Einstein en andere denkers over trouw blijven aan jezelf

De vorige blogpost, over tijd maken voor reflectie, eindigde met het volgende citaat van Seneca: 'Waarom streef ik niet liever naar iets wat daadwerkelijk goed is? Iets wat ik werkelijk voel en niet zo nodig hoef te laten zien? Ach, al die dingen die opzien baren, waar men bij stilstaat, waar mensen elkaar vol bewondering op [...]

Hoe tijd maken voor reflectie je beeld verscherpt

Hoe tijd maken voor reflectie je beeld verscherpt

Wat is eigenlijk de basis van een gelukkig leven? De Romeinse filosoof Seneca, die leefde in het Rome van de 1ste eeuw, dacht veelvuldig na over deze vraag en vond antwoorden. Eerder schreef ik al hoe je volgens Seneca kunt leren tevreden te zijn, door bijvoorbeeld niet in beperkingen te denken. Maar er zijn meer [...]

Goethe over hoe je je wensen kunt waarmaken

Goethe over hoe je je wensen kunt waarmaken

De grote dichter en filosoof Johann Wolfgang von Goethe (1749-1832) heeft me altijd gefascineerd. In de eerste plaats omdat hij, net als ik, tot over zijn oren verliefd was op Rome en de oudheid. ‘Wer Rom gesehen [hat], kann nie mehr glücklich, aber auch nie mehr unglücklich werden,’ schreef hij over de stad waar hij [...]

Heb je het druk? Luister dan naar deze Romeinse filosoof

Heb je het druk? Luister dan naar deze Romeinse filosoof

Iedereen heeft het druk. Toch? Meestal antwoorden we op de vraag hoe het met ons gaat zelfs drie keer met dat woord: druk, druk, druk. Vaak wordt het gezien als iets dat typisch hoort bij onze generatie. Maar is dat 'druk zijn' eigenlijk wel typisch iets van onze tijd? Zinloos druk doen Het antwoord is [...]