Rome-tip #3: Wat je moet doen voordat je naar Rome gaat

De Rome-tip van vandaag staat in het teken van datgene waar het deze dagen in Nederland allemaal om draait: boeken. Wie op Rome-reis gaat, doet er namelijk goed aan zich van tevoren een beetje fatsoenlijk in te lezen. Dan heb ik het niet over een reisgids die mee gaat (daarvoor raad ik uiteraard graag de ‘gouden gids’ De smaak van Rome aan), ik bedoel Echte Boeken, om te lezen, met misschien wel meer dan 300 pagina’s. We hebben het hier immers over Rome, de stad van de historische gelaagdheid par exellence. De relatief kleine investering van het ‘inlezen’ vooraf zal je dubbel en dwars terugverdienen als je door de straten van de Eeuwig Stad zwerft en je reisgeno(o)t(en) imponeert met het ene na het andere historische dwarsverband (want ze liggen er echt, bijna letterlijk, voor het oprapen. Voor wie ze ziet, dan.).

Er zijn veel boeken verschenen die op de een of andere manier de geschiedenis van Rome behandelen. Een van de meest recente boeken in die categorie – en tegelijk een zeer leesbaar, vlot geschreven exemplaar – is meteen een goede kandidaat voor de reisvoorbereiding. Waarom De zeven levens van Rome een goede kandidaat is? Dat legt schrijver Robert Hughes eigenlijk zelf nog het beste uit:

‘Vele eeuwen geschiedenis zijn onlosmakelijk met de stad verweven en stellen de bezoeker, en zeker de bewoner, voor ogenschijnlijk onoplosbare problemen als het om toegankelijkheid en begrip gaat. Het werd niet in een dag gebouwd en kan ook niet in een dag worden begrepen, of in een week of een maand of een jaar – in hoeveel tijd je er ook aan wilt besteden, tien jaar of een bustoer. Het maakt dat je je klein voelt, en dat is ook de bedoeling. Het maakt ook dat je je groot voelt, omdat de prachtigste delen ervan zijn gebouwd door leden van je eigen soort. Het laat je zien wat je onmogelijk denkt te kunnen doen, wat een van de kiemen van wijsheid is.’


Rome overdondert, en laat je inderdaad nu eens groots, dan weer heel klein en nietig voelen. Juist daarom is Hughes’ boek juist zo fijn behulpzaam voor wie zich wil inlezen: hij legt dwarsverbanden en erkent dat je niet over het Rome van nu kunt praten zonder dat van de renaissance, de middeleeuwen en de oudheid in ogenschouw te nemen. Van Caesar via Michelangelo naar Berlusconi; Hughes laat ze allemaal de revue passeren zonder ze los van elkaar te zien. Hij prikt ook met overduidelijk plezier door stereotype beelden heen; de stad van marmer wordt onthuld voor wat ze werkelijk moet zijn geweest: vies, stinkend en chaotisch, het ‘Calcutta-aan-de-Middellandse-Zee’.

Er is een ‘maar’, die ik toch genoemd wil hebben. Hughes is namelijk, zeker waar het het Rome van de oudheid betreft, niet altijd goed geïnformeerd. Dat is misschien wat zachtjes uitgedrukt, want hier en daar staan grote fouten, worden namen, jaartallen en gebeurtenissen verkeerd vermeld. Mary Beard, een bekende naam in archeologische kringen, wees in een recensie in The Guardian al op een aantal van dit soort fouten . Zo presteert Hughes het om de bouw van het Colosseum toe te wijzen aan keizer Nero; in werkelijkheid werd de bouw geïnitieerd door de Flavische keizers, die het juist afficheerde als een statement tegen het decadente gedrag van hun voorganger (Nero dus): op de plek waar Nero zijn exclusieve privétuinen had, kon voortaan het hele volk genieten van openbare spektakelstukken.

Toegegeven, een aantal van de door Beard gesuggereerde fouten zijn in de Nederlandse vertaling netjes gladgestreken. Dat Nero met de bouw van het Colosseum begon, staat er echter nog steeds in. Beard heeft denk ik gelijk als ze zegt:

‘If a book about the history of the 20th century had as many mistakes as this one, I am tempted to think that it would have been pulped and corrected. It certainly would not have been widely praised and enthusiastically recommended as Rome has been.’

 

Om deze fouten weg te zetten als chagrijn van specialisten, zoals in de recensie van De Volkskrant (‘Hughes zou in een volgende druk de suggesties van Mary Beard netjes over kunnen nemen. Dan kunnen ook de specialisten ongegeneerd van De zeven levens van Rome genieten.’), vind ik persoonlijk onbegrijpelijk – als zelfs Wikipedia de feiten beter op een rijtje heeft dan de auteur, kunnen we gerust spreken van blunders die niets te maken hebben met de mening van de experts.

Toch is De zeven levens van Rome de Rome-boekentip van vandaag. Zoals gezegd zijn veel van de fouten inmiddels weggepoetst, maar ze doen uiteindelijk ook niets af aan dat wat hierboven al is beschreven als de grote toegevoegde waarde van het boek: het geeft in 488 pagina’s een dwarsdoorsnede van de geschiedenis van de stad, zonder dat het een encyclopedie van Grote Mannen en Grote Gebeurtenissen is geworden. Het geeft je daarmee, nog voor je in Rome bent gearriveerd, alvast de bril waardoor je de stad het beste kunt bekijken: met oog voor historische gelaagdheid. Wie daarnaast graag de namen, jaartallen en gebeurtenissen per bezienswaardigheid op een rijtje wil hebben, kan altijd nog het eerdergenoemde De smaak van Rome in de koffer stoppen.

 

De zeven levens van Rome
Robert Hughes
Arbeiderspers

P.s. Heb je zelf een goede boekentip ter voorbereiding van een Rome-reis? Laat je suggestie hieronder horen!

Advertenties

2 gedachten over “Rome-tip #3: Wat je moet doen voordat je naar Rome gaat

  1. Met de kinderen zijn we momenteel kidsgids: als Aeneas op avontuur door Rome aan t lezen. Okay wel een reisgids, maar wel een die je ook ter voorbereiding kunt lezen. En als het goed is kunnen onze kinderen ons door Rome gaan leiden.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s