Het goede leven volgens Spinoza, de beroemdste filosoof van Nederland

SpinozaHij is de beroemdste filosoof van Nederland en gaf mede vorm aan de geschiedenis van het westerse denken: Spinoza. Zijn meest bekende werken zijn Ethica en Tractatus Politicus (Staatkundige verhandeling), een van de oudste pleidooien voor vrijheid van meningsuiting die we kennen. Onlangs verscheen Spinoza’s Staatkundige verhandeling, voor het eerst sinds 1901, in een nieuwe Nederlandse vertaling.

Spinoza’s laatste woorden
Benedictus de Spinoza werd in 1632 in Amsterdam geboren als Baruch d’Espinoza, zoon van uit Portugal gevluchte joodse ouders. Hoewel de Ethica over het algemeen wordt gezien als Spinoza’s meesterwerk, is Tractatus Politicus evengoed van groot belang, niet in de laatste plaats omdat het de laatste woorden zouden zijn die hij ooit opschreef. Spinoza werd door de dood ingehaald en kon zijn boek niet afmaken.

Democratie: het enige goede
Wat is er zo belangrijk aan de Staatkundige verhandeling? Spinoza spreekt zich er niet alleen in uit voor de democratie, maar geeft eigenlijk een samenvatting van alle politieke inzichten die hij in een mensenleven verwierf. Het is een werk in de traditie van Macchiavelli, waarin Spinoza de grondslagen van de politiek onderzoekt. Uit de natuur van de mens leidt hij af dat democratie uiteindelijk de enige goede staatsvorm is.

Spinoza-1

Blinde begeerte
Geheel tegen de tijdgeest en heersende religieuze dogma’s in sprak Spinoza zich uit over de rede, en hoe deze boven alles leidend zou moeten zijn. Emoties en begeerten zijn slechte raadgevers, alleen de rede kan een mens naar een waarlijk goed en gelukkig leven leiden:

Als de natuur van de mens zo was dat de mensen uitsluitend volgens de voorschriften van de rede zouden leven en niets zouden nastreven dat strijdig is met de rede, dan zou het recht van die typisch menselijke natuur volledig door de macht van de rede bepaald worden. Maar de mens laat zich veel gemakkelijker leiden door zijn blinde begeerte dan door de rede.

(…)

Al wat er is, probeert naar beste vermogens het eigen bestaan te bewaren; als we ons evengoed konden laten leiden door de voorschriften van de rede als door blinde begeerte, zou de rede ongetwijfeld iedereen leiden en zou iedereen wijs leven.

Spinoza overleed in 1677 in Den Haag aan een longziekte, nog voordat hij de laatste hoofdstukken van zijn Staatkundige verhandeling kon schrijven.

De prachtige nieuwe Nederlandse uitgave van de Staatkundige verhandeling is gebaseerd op recente tekstkritische uitgaven van de Latijnse tekst. De vertaling en aantekeningen zijn van Karel D’huyvetters, en het geheel wordt ingeleid door Jonathan I. Israel.

SpinozaStaatkundige verhandeling
Benedictus de Spinoza
vertaald door Karel D’huyvetters
ISBN 9789028425569
uitgeverij Wereldbibliotheek

Klik op deze link om Spinoza’s Staatkundige verhandeling bij Bol.com te bestellen!

 

Meer weten over Spinoza? Bekijk onderstaand filmpje:

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s