The pursuit of Italy: waarom wij van Italië houden

Italy

‘[It is by divine will] not my own that I pursue Italy,’ schreef de Romeinse dichter Vergilius in zijn Aeneis (‘Italiam non sponte sequorI’). Het is dit veelzeggende citaat dat de elegant en intelligent schrijvende David Gilmour de titel voor zijn boek opleverde: The pursuit of Italy. Tussen Vergilius en Gilmour waren er duizenden, zo niet meer, die ook op de een of andere manier door dat vreemd gevormde land aan de Middellandse Zee werden gegrepen of geïnspireerd. Persoonlijk sluit ik me, anno nu, ook graag aan die rij van Italofielen. En liefhebber van boeken over Italië.

Een Italië of vele Italiës?
Volgens de ondertitel is The pursuit of Italy een geschiedwerk over het land, de verschillende streken en de bewoners. De geschiedenis van Italië van Vergilius tot aan Verdi en tot aan de dag van vandaag, populair gezegd. Toch is het niet echt een geschiedenisboek te noemen, in de zin dat je in dat geval wellicht een droge, chronologische, hier en daar aangeklede, monoloog over de geschiedenis van het land verwacht. Gilmour probeert daarentegen vanaf de eerste pagina niet alleen de geschiedenis, maar ook zijn eigen visie en interpretaties op die geschiedenis door te laten schemeren. Eigenlijk is het daarmee vooral een boek geworden die een antwoord zoekt op de vraag: is Italië eigenlijk wel een eenheid te noemen? Gilmour schrijft:

Several years ago, I decided to stay in each of Italy’s twenty regions and thus acquire some knowledge of them and their numerous diversities. Traditional histories of Italy had been written from a centripetal view, as if Italian unity had been pre-ordained. I wanted to look at the peninsula’s centrifugal tendencies and inquire whether the lateness of unification and the troubles of the nation state had been not accidents of history but consequences of the peninsula’s past and its geography, which may have made it unsuitable territory for nationalism. Were there not just too many Italies for a succesful unity?

De (provocerende) vraag die tussen de regels door vooral te lezen is luidt: was Italië niet beter af geweest als ze nooit een eenheid waren geworden?

Italië: het makkelijkst te veroveren land ter wereld
Verschillende aannames over de geografie en de geschiedenis van Italië worden door Gilmour onder de loep gelegd. De ligging van het land, bijvoorbeeld, zo vaak bejubeld door schrijvers, dichters en zangers:

According to the revolutionary patriot Giuseppe Mazzini, God had given Italians ‘the most clearly demarcated fatherland of Europe’. There it lies in the centre of the Mediterranean, protected in the north by its Alpine ramparts and everywhere else by the sea.
(…)
Italy is actually extremely unfortunate in its position, which has made it one of the most easily and frequently invaded places in the world.

Dante van zijn troon gestoten
Een vergelijkbaar lot ondergaat het idee dat Dante aan het begin van het ‘ABI’, het Algemeen Beschaafd Italiaans’ moet hebben gestaan. Hoe graag men het ook wil geloven, het is – aldus Gilmour – verre van waarschijnlijk:

Modern Italian is derived from the spoken form of classical Latin, later known als ‘vulgar’ Latin, volgare latino, perhaps more happily translated as ‘vernacular’. During its gradual evolution it accepted colloquialisms seldom found in literature together with diminutives, which allowed frater and soror, for example, to metamorphose into fratello and sorella.
(…)
The posthumous role of Dante Alighieri in the development of Italian has long been treated with reverence and solemnity. The great Florentine poet was, according to one scholar, not only ‘the father of the Italian language but also ‘the father of the nation and the symbol of national greatness through the centuries’. It is doubtful that Dante would have thought the second part of the description applicable to him, especially as he believed Italy should be part of the Holy Roman Empire and not a nation by itself.

Dat Gilmour in zijn zoektocht naar de ‘echtheid van de eenheid’ van Italië iets op het spoor is, valt moeilijk te betwijfelen. Iedereen die het land eens bezocht heeft moet de regionale verschillen zijn opgevallen. Nee? Dan is Gilmours voorbeeld over hoe een (jonge) man in het Italiaans aangeduid kan worden veelzeggend genoeg:

If he is still a boy, he is a ragazzo in Italian and a ragasol in modenese, but in most dialects he is something linguistically unrelated. Merely to take words for boy beginning with the letter ‘p’, he might be a putel in the Trentino, a pischello in Rome, a putlet in Mantua, a piliso in Piedmont, a picciottu or picciutteddu in Sicily, a pizzinnu or piccioccu in Sardinia, and a picciriddu in the Salento. Where he to travel across the north from Genua to Friuli, he could be metamorphosed, not very mellifluously, from garsùn to fànte, magatel, bagalt, redesòot, toso, butèl, mulo, fioo and frut.

Het hele verhaal over Italië – het land, de regio’s en de inwoners – en de geschiedenis van Vergilius tot aan Verdi en vandaag lees je in

The-pursuit-of-Italy

The pursuit of Italy. A history of a land, it’s regions and their peoples
David Gilmour
ISBN 9780141043418
Penguin Books
€ 15,49
Verschenen in 2011, niet in Nederlandse vertaling beschikbaar.

Bestel dit boek via deze link bij bol.com

Advertenties

Een gedachte over “The pursuit of Italy: waarom wij van Italië houden

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s