Villa Borghese

5 x Rome voor kinderen

Een eeuwenoude leugendetector die je vingers eraf bijt, een mini-bioscoop en de spannende verhalen van de gladiatoren… Wie denkt dat er in Rome voor kinderen niets te beleven valt heeft het mis! Er zijn talloze plekken te vinden waar kinderen zich heel goed zullen vermaken. Om nog maar te zwijgen over de schat aan spannende verhalen die er te vertellen zijn… Met deze speciale kaart voor kinderen kun je ze allemaal met gemak vinden. Wat dacht je bijvoorbeeld van:

Bocca della Verità: een eeuwenoude leugendetector

Aan de linkerkant van de porticus van de Santa Maria in Cosmedin, een van de mooiste middeleeuwse kerken van Rome, hangt een groot rond masker van marmer. De grote stenen schijf wordt ook wel de Bocca della Verità genoemd, oftewel de Monde van de Waarheid. De legende gaat dat wanneer een leugenaar zijn hand in de mond steekt, zijn hand zal worden afgebeten… De grote marmeren kop was ooit, in de Romeinse tijd, een putdeksel.

Colosseum: gladiator spelen

Het Colosseum heet eigenlijk het Flavische Amfitheater. In het jaar 72 n.Chr. werd begonnen met de bouw door keizer Vespasianus en in 80 n.Chr. maakte keizer Titus, zijn zoon, het karwei af. In het Colosseum werden allerlei spektakelshows opgevoerd voor het Romeinse publiek. Het bekendst zijn de gladiatorenspelen. De gladiatoren (afgeleid van het Latijnse gladius, wat zwaard betekent) werden getraind om te vechten, tegen elkaar of bijvoorbeeld tegen gevaarlijke dieren. Volgens Cassius Dio, een Romeinse schrijver, werden tijdens het honderd dagen durende feest ter ere van de opening van het Colosseum zeker 9000 dieren gedood in spektakelstukken.

Giardino Zoologico: een dierentuin in Villa Borghese

Villa Borghese is een van de grootste parken van Rome en zit vol geheimen! Het werd aangelegd door Scipione Borghese, een kardinaal die het liet bouwen om er zelf te gaan wonen. De familie Borghese was toen al zo vriendelijk om hun ‘achtertuin’ op feestdagen open te stellen voor het publiek. Tegenwoordig kan iedereen elke dag genieten van het groene park, waar onder andere ook een dierentuin in verstopt zit! De Giardino Zoologico (tegenwoordig ‘Bioparco’ genoemd) is elke dag open tot 18:00, en in het weekend tot 19:00. Kijk even op de website voor actuele openingstijden!

Cinema dei piccoli: de kleinste bioscoop ter wereld

Het staat in het Guinness Book of Records: de cinema dei piccoli in de Villa Borghese in Rome is de kleinste bioscoop ter wereld. Hier worden verschillende filmvoorstellingen speciaal voor kinderen georganiseerd. Je vindt de mini-bios bij het Casa del Cinema (Viale della Pineta). Neem voor meer informatie een kijkje op de website.

Campidoglio: het verhaal van Romulus & Remus

Bovenop het Capitool, de oudste heuvel van Rome, vind je het Campidoglio, een plein dat werd ontworpen door Michelangelo. Op een zuil staat het beroemdste beeldje van Rome: de wolvin met Romulus en Remus. Deze legendarische tweelingbroers waren de kinderen van de god Mars en Rhea Silvia, een Vestaalse Maagd. Vestaalse Maagden mochten niet trouwen en geen kinderen krijgen, dus haar zwangerschap was een groot schandaal. Rhea Silvia werd gevangen genomen en de kinderen na hun geboorte te vondeling gelegd: de baby’s werden in een mandje aan de rivier de Tiber meegegeven. Een wolvin zou hun redding zijn: zij vond de jongetjes, haalde ze uit het water en gaf ze te eten. Het beeld van de wolvin die Romulus en Remus voedt – de twee jongens die later Rome zouden stichten – is het beroemdste van de heel de stad geworden.

De kaart ‘Roma per bambini / for kids’ (met zowel Italiaanse als Engels informatie) is in Rome te koop bij verschillende souvenirshops en kiosken.

Prijs: € 3,00

Villa Borghese: een groene oase in Rome

Casina del Lago, terras in de Villa Borghese

Deze hele week ben ik in Rome (met Ciao Tutti), waar het voorjaar ook eindelijk op gang is gekomen. Het is perfect weer om van de lentezon te genieten in een van de mooiste parken in het centrum van de stad: Villa Borghese.

Het park Villa Borghese draagt de naam van een vooraanstaande familie die op verschillende plekken hun sporen hebben nagelaten in de stad. De groene heuvel Pincio (of Colle Pinciano) was eens het landgoed van Scipione Borghese, een kardinaal met een grote passie voor kunst. Hij liet daar aan het begin van de zeventiende eeuw een prachtig park aanleggen.

SCHONE KUNST
Omdat Scipione Borghese een oog had voor schone kunst, legde hij in de loop der jaren een indrukwekkende kunstcollectie aan. De collectie van de familie Borghese vond uiteindelijk onderdak in het Casino Nobile midden in het park, waar tegenwoordig het nationale museum Galleria Borghese gevestigd is. In dit museum vindt je een geweldige collectie topstukken van zowel schilder- als beeldhouwkunst.

KLIMMEN
Je kunt het park van de Villa Borghese via verschillende ingangen bereiken: aan het einde van de Via Vittorio Veneto of bij metrostation Flaminio, even achter Piazza del Popolo. Een andere mooie route naar het park gaat via de trappen aan de zijkant van Piazza del Popolo of via de Spaanse Trappen. Het is even klimmen, maar eenmaal aangekomen in het park heb je genoeg mogelijkheden om weer helemaal tot rust te komen.

PICKNICK OF WANDELING
Sportievelingen kunnen het park per fiets of bijvoorbeeld met skates verkennen. Een ontspannen of romantische wandeling maken kan natuurlijk ook. Je kunt in het gras picknicken in het gras of verkoeling te zoeken aan de rand van het meertje, waarop roeibootjes dobberen. Ben je met kinderen? Dan is een bezoek aan de dierentuin in het park misschien een leuke optie! Vergeet ten slotte niet even naar de balustrade te lopen die zich pal aan Piazza del Popolo bevindt: vanaf daar heb je een mooi uitzicht over de stad met de koepel van de Sint Pieter op de achtergrond.

Dat Scipione’s park niet alleen een plek is om te ontspannen, maar ook nog altijd een walhalla voor kunstliefhebbers is, kun je morgen lezen!

Galleria Borghese

100 hoogtepunten in Rome: Schildpadfontein – San Clemente

1. De Schildpadfontein | Fontana delle tartarughe in het Italiaans; een van de meest charmante fonteintjes in Rome op het Piazza Mattei.

2. Centrale Montemartini | Een prachtige collectie sculpturen en andere kunstwerken uit de oudheid huizen in dit museum in een voormalige elektriciteitscentrale.

Centrale Montemartini

3. Venus Capitolina | Een (letterlijk) beeldschone Venus, verscholen in een nis in de Capitolijnse Musea.

4. De Laocoön-groep | Deze bijzondere beeldengroep is de moeite van de rij bij de Vaticaanse Musea, waar het zich bevindt, meer dan waard. Waarom lees je hier.

5. Het plafond van de Sant’Ignazio | Ben je ooit door je eigen ogen bedrogen? In de Sant’Ignazio, vlak bij het Pantheon, wordt je constant op het verkeerde been gezet wanneer je het plafond en de ‘koepel’ bewondert…

6. Piazzale Garibaldi | De klim naar boven kan op warme dagen zwaar zijn, maar het uitzicht vanaf Piazzale Garibaldi, boven op de Gianicolo, is dan ook adembenemend.

7. Santa Maria in Trastevere | In het hart van de wijk Trastevere vind je de prachtige Santa Maria in Trastevere, aan het gelijknamige plein; het is een van de oudste kerken in de stad.

8. Il buco dell’Aventino | In het Nederlands ook wel het ‘sleutelgat’ genoemd… Wandel over de Aventijn richting het Piazza dei Cavalieri di Malta, kijk door het sleutelgat en laat je verrassen!

9. Keats & Shelley bezoeken | In de wijk Testaccio ligt een Protestantse begraafplaats verscholen dat zo door zou kunnen gaan voor een openluchtmuseum. Neem in het bijzonder even de tijd om stil te staan bij de grafzuilen van de beroemdste Engelse ‘bewoners’ van het Campo Cestio: Keats en Shelley.

De graven van Keats en Shelley, op het Campo Cestio

10. Mozes in de San Pietro in Vincoli | Een van de (iets) minder bekende meesterwerken van Michelangelo: een reusachtig beeld van Mozes in de San Pietro in Vincoli.

11. Santa Costanza | Dit ronde keizerlijke grafmonument werd een kerk en is als zodanig nog steeds in gebruik; een oase van rust aan de drukke Via Nomentana.

12. Villa Torlonia | Off the beaten track en vol verrassingen: Villa Torlonia is een park dat je moet ontdekken!

Villa Toronia

13. De wijk Coppedè | Wie eens wat anders wil dan renaissance en barok, hoeft in Rome niet ver te zoeken. De wijk Coppedè heeft zo zijn eigen (bouw)stijl.

Piazza Mincio in de wijk Coppedè

14. Palazzo Altemps | Een zestiende-eeuws palazzo in de buurt van Piazza Navona met een mooie collectie sculpturen uit de oudheid.

15. Wandelen over de Via dell’Aranciera | Villa Borghese is een must; maak er een wandeling over de Via dell’Aranciera en geniet van de lommerrijke omgeving.

16. Museo dell’Arte Moderna | Aan de rand van het park vanM Villa Borghese ligt het imposante Museum voor Moderne Kunst, waar regelmatig prachtige tentoonstellingen te zien zijn.

17. Il Roseto comunale | De rozentuin van Rome is maar een maandje per jaar geopend voor publiek en een lust voor oog en neus…

18. Het Tabularium | Neem, als je de Capitolijnse Musea bezoekt, de trap naar beneden, wandel door de galerij vol inscripties en vind je weg naar het Tabularium voor een onvergetelijk uitzicht over het Forum Romanum.

19. Domus Aurea | Af en toe worden er speciale rondleidingen georganiseerd door de (ondergrondse) gangen van het resterende deel van het immense paleis van keizer Nero: de Domus Aurea.

20. De San Clemente | In de schaduw van het Colosseum kun je laag voor laag afdalen in de geschiedenis, in de bijzondere kerk San Clemente.

Morgen volgt deel twee van de top 100!

Rome-tip #8: de mooiste plekken in de lente

Het is lente in Rome en de stad is nu misschien wel op haar mooist. De zon schijnt, de dagen worden warmer; geen betere tijd om te genieten van de mooie parken die Rome te bieden heeft! Drie plekken in het bijzonder zijn in dit jaargetijde de moeite waard…

Il Roseto: wandelen tussen de rozen

Foto © Vidar2010

Vanaf het Colosseum of de Bocca della Verità – bezienswaardigheden die vaak toch al op je lijstje staan – is het maar een klein stukje lopen naar de Aventijn, wat mij betreft een van de mooiste heuvels van de stad. Wandel naar boven en je stuit op een de wonderschone rozentuin; het parkje dat de Amerikaanse Mary Gaily ontwierp omdat ze zo hield van de wilde rozen die op deze plek volop groeiden. De rozentuin opende in 1932, maar werd tijdens de Tweede Wereldoorlog verwoest. Enkele jaren na de oorlog schonk de joodse gemeenschap van Rome, die op deze plek al eeuwen een begraafplaats hadden gehad die sinds de opening van de rozentuin verhuisd was, het inmiddels behoorlijk verwaarloosde stukje grond op de Aventijn aan de gemeente van Rome. Een nieuwe rozentuin werd aangelegd, waar de paden de vorm kregen van een zevenarmige kandelaar (menorah), ter herinnering aan de joodse geschiedenis van dit wonderschone stukje Rome. Sinds de heropening is de rozentuin jaarlijks in de maanden mei en juni gratis toegankelijk.

Il Roseto is vanaf half mei alleen op werkdagen te bezoeken; van eind mei tot half juni kun je dagelijks in de rozentuin terecht. Kijk voor je bezoek even op de website!

Villa Borghese: wandelen door de wereld van de Borheses

Maak een willekeurige wandeling door Rome en je kunt niet om ze heen; de familie Borghese. De Borgheses waren kunstverzamelaars en pausenleveranciers, en lieten midden in het centrum van Rome een geweldig stukje groen erfgoed na: Villa Borghese. Op een mooie lentedag laat je de drukte van Piazza del Popolo (letterlijk) achter je en wandel je onder de Porta Flaminia door richting de grote poort die je regelrecht de lommerrijke oase in leidt. Wandel langs het meertje waar geliefden in bootjes rustig dobberen, over de witte grintpaden, richting het uitkijkpunt (Piazzale Napoleone I) boven Piazza del Popolo. Na het onbetaalbare uitzicht – tot aan de majestueuze koepel van de Sint Pieter – is het tijd om langzaam richting de beroemde Galleria Borghese te lopen. Dat de familie Borghese goede smaak had, mag inmiddels duidelijk zijn. Dat ze in de loop der eeuwen ook een verbluffend wonderschone en rijke kunstcollectie bij elkaar verzamelden, wordt duidelijk in het museum.

Het park is vrij toegankelijk voor publiek. De Galleria Borghese is geopend van dinsdag tot en met donderdag tussen 8:30 en 19:30. Kaarten kun je eventueel van tevoren online reserveren.

Via Appia: in het spoor van Spartacus

Duizenden slaven hingen aan het kruis langs de 200 kilometer lange weg die van Rome naar Capua leidt, toen het Romeinse leger de opstand onder leiding van Spartacus eindelijk had neergeslagen. Een duidelijk signaal voor iedere reiziger die Rome verliet of naderde… Die weg was de Via Appia, en deze ligt er nog grotendeels zo bij als toen er duizenden houten kruisen aan weerszijden stonden.
Op loopafstand van de Thermen van Caracalla (maar ook goed bereikbaar per bus) begint de Via Appia Antica, tegenwoordig een archeologisch park waar je een hele lentedag zoet kunt zijn. Het is het leukst en gemakkelijkst (hoewel op de grote keien enige ervaring vereist is) om het park per fiets te verkennen. Op het heetst van de dag vind je verkoeling in de catacomben van San Callisto en San Sebastiano – christelijke begraafplaatsen onder de grond. Onderweg kom je bovendien grafmonumenten van bekende en minder bekende Romeinen tegen.

Voor de openingstijden van de verschillende kerken, archeologische sites en monumenten langs de Via Appia kun je het beste even op de website kijken van het park.

Rome-tip #4: volg de route van de godenzonen

De Dioscuren, de zonen van Zeus, werden ze ook wel genoemd. In werkelijkheid was slechts een van de twee broers van goddelijke komaf: Castor was de zoon van de schone Lena (moeder van Helena) en Tyndarëus van Sparta, maar Zeus zelf was de vader van Pollux (Grieks: Polydeuces). Het noodlottige gevolg was dat de een onsterfelijk, en de ander sterfelijk was.

Castor en Pollux waren onafscheidelijk en in uiterlijk elkaars gelijke. Als duo duiken ze op in verschillende verhalen uit de Griekse mythologie: ze bevrijdde hun zuster Helena uit de handen van Theseus, namen deel aan de jacht op het Calydonische zwijn en volgende Jason in zijn tocht der Argonauten. Ze trokken veel op met een ander broederpaar, hun neven Lynceus en Idas, waarmee ze eens een kudde runderen roofden. Bij de verdeling van de buit ontstonden onenigheden waarbij de Dioscuren uiteindelijk met niets achterbleven. Omdat ze dit niet konden verkroppen namen ze wraak en ontvoerden de verloofden van Lynceus en Idas. Deze laatsten zetten uiteraard direct de achtervolging in. Een hevige strijd volgde, en Castor werd geraakt door de werpspies van Idas. Pollux hield, wat ze ook probeerden, onverschrokken stand. Pollux op zijn beurt wist Lynceus dodelijk te raken. Hij bleef over met Idas, twee mannen die overkookten van woede, klaar om de dood van hun broers te wreken.

Uiteindelijk zou Zeus zelf ingrijpen door een bliksemschicht op Idas af te vuren. De vreugde en dankbaarheid waren van korte duur, want weldra realiseerde hij zich dat hij voortaan zonder zijn geliefde broer verder zou moeten. Hij richtte zijn blik omhoog, naar zijn hemelse vader, en smeekte: ‘O, vader, laat mij met hem, mijn liefste vriend, meegaan naar het rijk der schimmen!’ Zeus antwoordde hem dat hij nu eenmaal onsterfelijk was, maar dat hij hem de mogelijkheid gaf om de helft van de tijd bij de goden op de Olympus te vertoeven, en de andere helft in de donkere onderwereld, aan de zijde van zijn broer.

In Rome kun je een route lopen in de voetsporen van de Dioscuren. Door de eeuwen heen is het duo steeds onafscheidelijke gebleven; overal waar je Castor ziet, is Pollux niet ver. De route voert je dwars door het historische centrum van Rome, van het Forum Romanum tot aan de Villa Borghese.

Forum Romanum
Ze prijken prominent boven de rest uit en domineren de ‘skyline’ van het Forum Romanum: de drie rechtopstaande Korinthische zuilen. Het is alles wat over is van de tempel van Castor en Pollux, opgericht ter ere van twee broers vanwege hun legendarische bijdrage aan de slag bij het meer van Regillus.

De drie zuilen van de tempel van Castor en Pollux op het Forum Romanum (© Wikipedia)

Forum Romanum -> Capitool
Van het Forum Romanum is het maar een klein stukje lopen naar het Capitool, waar bovenaan de trap die naar het Piazza del Campidoglio leidt de doorgang wordt bewaakt door twee reusachtige beelden van Castor en Pollux. De beelden dateren uit de late keizertijd en sierden eens een tempel gewijd aan de Dioscuren.

De Dioscuren op het Campidoglio (© Wikipedia)

Capitool -> Quirinaal
We gaan verder en nemen de Via 24 Maggio richting weer een andere van de zeven heuvels van Rome. Midden op het Quirinaal, waar zich ook de presidentiële residentie bevindt, staat een enorme obelisk die wordt geflankeerd door twee enorme beelden van Castor en Pollux. Domenico Fontana legde het plein in opdracht van paus Sixtus V aan en liet speciaal daarvoor de antieke beelden restaureren.

Castor en Pollux op het Piazza del Quirinale (© Christopher Ramos )

Quirinaal -> Villa Borghese
We sluiten af in de groene omgeving van de Villa Borghese, het stadspark aan de noordkant van het centrum. In de Galleria Borghese zien we Castor en Pollux zoals we ze in gebeeldhouwde vorm nog niet eerder zijn tegengekomen: als twee kleine peuters aan de rok van hun moeder. Het schilderij in de Galleria Borghese, met de titel Leda en de zwaan, is gemaakt naar een origineel van Leonardo da Vinci, waarschijnlijk door een van zijn leerlingen (Cesare da Sesto?).

Leda, de zwaan en de kleine Castor en Pollux in de Galleria Borghese (© Wikipedia)