colosseum

In de voetsporen van Audrey Hepburn

Het is misschien wel de grootste klassieker over Rome: Roman Holiday (Vancanze Romane) met Audrey Hepburn en Gregory Peck in de hoofdrol. Audrey Hepburn speelt Ann, een jonge prinses die met haar gevolg door Europa reist. Ann is het keurslijf van haar vorstelijke leven en alle formaliteiten die daarbij horen echter meer dan zat…

Wanneer de prinses in Rome is, vlucht ze midden in de nacht via het raam van haar slaapvertrek de stad in. Dan volgt de ontmoeting met de Amerikaanse journalist Joe Bradley (Gregory Peck): het begin van een avontuur dat de twee hoofdpersonen dwars door Rome zal leiden. Onderweg komen ze langs alle bekende monumenten en bijzondere plekken – een feest der herkenning voor Romeliefhebbers.

Audrey Hepburn als princess Ann (Foto: Wikimedia)

De Roman Holiday-tour

Wil je in de voetsporen van Audrey en Gregory treden? Volg de route van Ann en Joe en ga tijdens een Romereis in elk geval langs:

Palazzo Barberini, de ‘thuisbasis’ van prinses Ann in Rome.

Het Forum Romanum, waar Ann in slaap valt en door Joe wordt gevonden.

Via Margutta (nummer 51), het huis van Joe waar hij Ann naartoe brengt als blijkt dat hij haar niet naar huis kan sturen.

De Trevifontein waar prinses Ann tijdens haar ‘dagje uit’ met Joe een Romeinse kapper bezoekt om haar lange lokken te laten afknippen.

De Spaanse Trappen waar Ann een gelato eet en het Pantheon waar ze op een terrasje neerstrijken.

Het Colosseum, de plek waar Joe en Ann op de vespa voorbij razen.

Onder de Engelenbrug (aan de voet van de Engelenburcht), waar Joe en Ann ‘s avonds een feestje bezoeken, op een boot in de Tiber.

Last but not least: de Bocca della Verità, de Mond van de Waarheid. In deze beroemde scène steekt Joe zijn hand in de Bocca della Verità en doet alsof zijn hand wordt afgebeten.

Bekijk de beroemde scène op de Vespa:

5 x Rome voor kinderen

Een eeuwenoude leugendetector die je vingers eraf bijt, een mini-bioscoop en de spannende verhalen van de gladiatoren… Wie denkt dat er in Rome voor kinderen niets te beleven valt heeft het mis! Er zijn talloze plekken te vinden waar kinderen zich heel goed zullen vermaken. Om nog maar te zwijgen over de schat aan spannende verhalen die er te vertellen zijn… Met deze speciale kaart voor kinderen kun je ze allemaal met gemak vinden. Wat dacht je bijvoorbeeld van:

Bocca della Verità: een eeuwenoude leugendetector

Aan de linkerkant van de porticus van de Santa Maria in Cosmedin, een van de mooiste middeleeuwse kerken van Rome, hangt een groot rond masker van marmer. De grote stenen schijf wordt ook wel de Bocca della Verità genoemd, oftewel de Monde van de Waarheid. De legende gaat dat wanneer een leugenaar zijn hand in de mond steekt, zijn hand zal worden afgebeten… De grote marmeren kop was ooit, in de Romeinse tijd, een putdeksel.

Colosseum: gladiator spelen

Het Colosseum heet eigenlijk het Flavische Amfitheater. In het jaar 72 n.Chr. werd begonnen met de bouw door keizer Vespasianus en in 80 n.Chr. maakte keizer Titus, zijn zoon, het karwei af. In het Colosseum werden allerlei spektakelshows opgevoerd voor het Romeinse publiek. Het bekendst zijn de gladiatorenspelen. De gladiatoren (afgeleid van het Latijnse gladius, wat zwaard betekent) werden getraind om te vechten, tegen elkaar of bijvoorbeeld tegen gevaarlijke dieren. Volgens Cassius Dio, een Romeinse schrijver, werden tijdens het honderd dagen durende feest ter ere van de opening van het Colosseum zeker 9000 dieren gedood in spektakelstukken.

Giardino Zoologico: een dierentuin in Villa Borghese

Villa Borghese is een van de grootste parken van Rome en zit vol geheimen! Het werd aangelegd door Scipione Borghese, een kardinaal die het liet bouwen om er zelf te gaan wonen. De familie Borghese was toen al zo vriendelijk om hun ‘achtertuin’ op feestdagen open te stellen voor het publiek. Tegenwoordig kan iedereen elke dag genieten van het groene park, waar onder andere ook een dierentuin in verstopt zit! De Giardino Zoologico (tegenwoordig ‘Bioparco’ genoemd) is elke dag open tot 18:00, en in het weekend tot 19:00. Kijk even op de website voor actuele openingstijden!

Cinema dei piccoli: de kleinste bioscoop ter wereld

Het staat in het Guinness Book of Records: de cinema dei piccoli in de Villa Borghese in Rome is de kleinste bioscoop ter wereld. Hier worden verschillende filmvoorstellingen speciaal voor kinderen georganiseerd. Je vindt de mini-bios bij het Casa del Cinema (Viale della Pineta). Neem voor meer informatie een kijkje op de website.

Campidoglio: het verhaal van Romulus & Remus

Bovenop het Capitool, de oudste heuvel van Rome, vind je het Campidoglio, een plein dat werd ontworpen door Michelangelo. Op een zuil staat het beroemdste beeldje van Rome: de wolvin met Romulus en Remus. Deze legendarische tweelingbroers waren de kinderen van de god Mars en Rhea Silvia, een Vestaalse Maagd. Vestaalse Maagden mochten niet trouwen en geen kinderen krijgen, dus haar zwangerschap was een groot schandaal. Rhea Silvia werd gevangen genomen en de kinderen na hun geboorte te vondeling gelegd: de baby’s werden in een mandje aan de rivier de Tiber meegegeven. Een wolvin zou hun redding zijn: zij vond de jongetjes, haalde ze uit het water en gaf ze te eten. Het beeld van de wolvin die Romulus en Remus voedt – de twee jongens die later Rome zouden stichten – is het beroemdste van de heel de stad geworden.

De kaart ‘Roma per bambini / for kids’ (met zowel Italiaanse als Engels informatie) is in Rome te koop bij verschillende souvenirshops en kiosken.

Prijs: € 3,00

Wandeling langs het begin van Rome

Na twee weken reizen door Puglia en Toscane is het deze week heerlijk ‘thuiskomen’ in Rome. Vanaf vandaag ben ik weer even in de eeuwige stad, waar ik me bijna net zo thuis voel als in mijn eigen woonplaats. Zodanig dat ik nog weleens jaloers ben op wie hier voor het eerst komt: zoals met alle liefdes krijg je die overdonderende eerste indruk nooit meer helemaal terug.

Ga je voor het eerst naar Rome? Dan is een wandeling langs een aantal hoogtepunten van het oude Rome natuurlijk een must. Onderstaande route kun je, afhankelijk van of je de musea en monumenten onderweg wel of niet binnengaat, in een halve of hele dag doen: Capitool, Forum Romanum en Colosseum.

> 1 STARTPUNT: CAPITOOL

Rome is gebouwd op zeven heuvelen. Een van die heuvels moet dus de eerste zijn geweest. Dat was het Capitool, De laatste koning van Rome, Tarquinius Superbus, liet precies daar in 509 v.Chr. een grote tempel voor Jupiter bouwen. Volgens de legende was dat ook het jaar waarin onder leiding van de aristocraat Lucius Junius Brutus een opstand uitbrak, die uiteindelijk resulteerde in het ontstaan van de republiek Rome (met consuls in plaats van een koning).

Om te zien wat er nog rest van die allereerste tempel van Rome moet je een bezoek brengen aan de Capitolijnse Musea. Wandel de trap op en steek Michelangelo’s Piazza del Campidoglio over om de ingang te bereiken. Vergeet binnen niet, als je alles hebt gezien, via een zijgang van de ondergrondse Galleria Lapidaria naar het oude Tabularium lopen, vanwaar je een prachtig uitzicht over het Forum Romanum hebt.

> 2 VERVOLG: FORUM ROMANUM

Eigenlijk is het een wonder dat het Forum Romanum, het politieke, maatschappelijke en culturele centrum van het oude Rome, zo goed bewaard is gebleven. Het ligt ten slotte in het hart van een wereldstad die al meer dan 2000 jaar bewoond continue bewoond en uitgebreid wordt. Na de val van het (West-)Romeinse rijk, in de middeleeuwen, was het forum verworden tot een verlaten vlakte, een graasveldje voor koeien. Campo vaccino, het koeienveld, was de bijnaam geworden. Pas in de 19de eeuw werd begonnen met het opgraven en in kaart brengen van de overgroeide ruines. Giacomo Boni, de leidinggevende archeoloog, maakte zich er hard voor dat het Forum Romanum werd aangewezen als een beschermd archeologisch park. Wandel van de Boog van Septimius Severus langs de resten van alle monumenten naar de Boog van Titus en waan je even in het Rome van Caesar en Cicero.

> 3 EINDPUNT: COLOSSEUM

Wanneer je onder de Boog van Titus door bent gelopen sta je oog in oog met een van de meest beroemde gebouwen ter wereld: het Colosseum. Het amfitheater was voornamelijk bedoeld voor spektakelstukken als gladiatorenspelen en openbare executies en werd in opdracht van keizer Vespasianus gebouwd in de jaren ’70 na Christus. Deze Flavische keizer toonde zich graag een man van het volk en liet het Colosseum (Amfiteatrum Flavium) bouwen precies op de plek waar het exorbitante paleis van zijn voorganger Nero had gestaan. Het was de eerste permanente, stenen arena van Rome – voor die tijd werden tijdelijke stellages van hout gebruikt – en uiteraard het grootste in heel het rijk.

Lees hier nog veel meer Rome-tips, die eerder verschenen op Orpheus Kijkt Om!

Liefdesbrief gevonden in het Colosseum

Audrey Hepburn & Gregory Peck in het Colosseum, een scène uit de romantische film Roman Holiday (1953)

In het Colosseum in Rome is een poëtische liefdesbrief gevonden die daar zestig jaar geleden is verstopt. De brief dateert uit de jaren vijftig van de vorige eeuw en werd geschreven door een zekere Domenico, aan zijn geliefde Franca. De tekst? Een ware hartenkreet:

‘Tu ricordi della venuta a Roma il desiderio che non mi ha abbandonato/ che Franca mi ami quanto io amo lei. Domenico e Franca per tutta la vita/ ti amo ti amo ti amo più di me stesso.’

Losjes vertaald betekent dat:

‘Herinner je nog van onze komst naar Rome, dat verlangen dat mij niet meer in de steek heeft gelaten / dat Franca net zoveel van mij zou houden als ik van haar. Domenico en Franca een heel leven lang / ik hou van jou, ik hou van jou, ik hou meer van jou dan van mijzelf.’

De Italiaanse Sonia Paola Lanzellotti, werkzaam als restaurateur in het oude amfitheater, vond de brief tussen twee blokken travertijn. Ze was net aan het schoonmaken tussen de twee zuilen op de eerste verdieping van het Colosseum, toen ze de opgevouwen brief bij toeval zag liggen.

Rossella Rea, directrice van het monument, acht het goed mogelijk dat Domenico in de jaren vijftig zelf eveneens in dienst was als restaurateur van het Colosseum. Hoe dan ook vindt ze het een ‘heel mooi gebaar’ van Domenico, om juist hier een getuigschrift van zijn liefde achter te laten. ‘Hij heeft het Colosseum verrijkt met een nieuw stukje geschiedenis,’ liet ze de Italiaanse krant La Repubblica weten.

Voorlopig is het plan om de liefdesbrief in de toekomst in het Colosseum tentoon te stellen. Het is niet bekend of Domenico en Franca nog in leven zijn.

Het Rome van Lord Byron

 

‘What are our woes and sufferance? Come and see
The cypress, hear the owl, and plod your way
O’er steps of broken thrones and temples, Ye!’

Schrijver en dichter George Gordon Byron (1788-1824), beter bekend als Lord Byron, trok na zijn studie de wijde wereld in, waarmee in die tijd vooral de wereld van de grote beschavingen uit het Europese verleden werd bedoeld. Hij zag in Athene hoe Lord Elgin de grote tempel op de Akropolis stripte, reisde door het voormalige Byzantijnse rijk en kwam uiteindelijk, natuurlijk, ook aan in Rome.

De indrukken die hij tijdens deze reis opdeed legde hij vast in Childe Harold’s Pilgrimage. Omdat Lord Byron vandaag zijn 225ste verjaardag zou vieren, gaan we vandaag met hem op stap. Aan de hand van enkele korte dichtregels uit het Canto IV – het deel van Childe Harold’s Pilgrimage dat aan Rome is gewijd – wandelen we samen met Lord Byron Rome binnen, en bekijken het Pantheon en het Colosseum.

Foto: Wikimedia

Aankomst in Rome

Oh Rome! my country! city of the soul!
The orphans of the heart must turn to thee,
Lone mother of dead empires! and control
In their shut breasts their petty misery.
What are our woes and sufferance? Come and see
The cypress, hear the owl, and plod your way
O’er steps of broken thrones and temples, Ye!
Whose agonies are evils of day
A world is at our feet as fragile as our clay.
(LXXVIII)

Foto: Wikimedia

Het Pantheon, tempel van alle goden
Simple, erect, severe, austere, sublime
Shrine of all saints and temple of all gods,
From Jove to Jesus – spared and blest by time;
Looking tranquillity, while falls or nods
Arch, empire, each thing round thee, and man plods
His way through thorns to ashes – glorious dome!
Shalt thou not last? Time’s scythe and tyrants’ rods
Shiver upon thee – sanctuary and home
Of art and piety – Pantheon! – pride of Rome!
(CXLVI)

Foto: Wikimedia

‘This magic circle’: het Colosseum
But when the rising moon begins to climb
Its topmost arch, and gently pauses there;
When the stars twinkle through the loops of time,
And the low night-breeze waves along the air
The garland-forest, which the gray walls wear,
Like laurels on the bald first Cæsar’s head;
When the light shines serene but doth not glare,
Then in this magic circle raise the dead:
Heroes have trod this spot – ’tis on their dust ye tread.
(CXLIV)

‘While stands the Coliseum, Rome shall stand;
‘When falls the Coliseum, Rome shall fall;
‘And when Rome falls – the World.’ From our own land
Thus spake the pilgrims o’er this mighty wall
In Saxon times, which we are wont to call
Ancient; and these three mortal things are still
On their foundations, and unalter’d all;
Rome and her Ruin past Redemption’s skill,
The World, the same wide den – of thieves, or what ye will.
(CXLV)

> Meer lezen over wat Lord Byron in Rome allemaal zag? Bekijk dan de website van Rome Artlover!

De geheimen van Rome op een rij

Van fresco’s in het Colosseum tot mythologische sculpturen: de afgelopen tijd kwam Rome veelvuldig in het nieuws. Heb je iets gemist? Ciao tutti zette de verschillende ontdekkingen en restauratieprojecten, heel handig, voor je op een rijtje. Lees het hele artikel hier!

Foto: La Repubblica

Het nieuwe Wereldwonder: Colosseum

Hoewel je misschien in de veronderstelling was dat het allang onderdeel uitmaakte van die lijst, is het Colosseum in Rome nu pas, na stemmen van 90 miljoen mensen, officieel een ‘Wereldwonder’. > Lees het hele artikel (Engels).

5 x geïnspireerd door het Colosseum

Hoewel het inmiddels alweer 12 jaar geleden is dat ik Rome voor het eerst bezocht, is er een moment dat ik me als de dag van gisteren kan herinneren. Als uit het niets doemde hij op, vlak voor mijn neus, toen we een hoek omslagen: het Colosseum.

Het is niet heel verbazingwekkend dat het Amphiteatrum Flavium, zoals de grote Romeinse arena officieel heet, velen heeft geïnspireerd. De schoonheid van de ruïne van het Colosseum wordt nog altijd dagelijks door duizenden camera’s vastgelegd. In het verleden was dit niet anders, al gebruikte men toen een penseel of een potlood.

Gaspar Adriaens van Wittel (1653 – 1736)

Giovanni Paolo Panini (1734)

Maarten van Heemskerck (1553)

Fedor Matveev (1816)

Giovanni Battista Piranesi (1757)

Tegenwoordig kun je het Colosseum overigens ook op Youtube vinden. Vlieg online door (een reconstructie van) het amfitheater om een indruk te krijgen van het Colosseum in al z’n glorie:

Fresco’s ontdekt in het Colosseum

Italiaanse archeologen hebben in de gangen van het beroemde Colosseum restanten van felgekleurde beschilderingen in fresco en antieke graffiti gevonden. Lees het hele artikel hier (Engels).

Foto: La Repubblica

Rome by night

Rome is overdag al een openluchtmuseum, maar ‘s avonds, wanneer de zon onder is, dompelt de stad zich onder in een mysterieuze sfeer die niet met woorden te omschrijven valt. Het is mij eveneens nooit gelukt om die sfeer op foto vast te leggen, maar anderen wel. Gelukkig delen zij hun prachtige foto’s met de rest van de wereld. Ben je binnenkort in Rome? Vergeet dan niet een Rome-by-night-wandeling te maken, zodat je dit niet mist…

De koepel van de Sint Pieter, © Kardosbalint

Het Pantheon, © Robie06

Het Colosseum, © Isriya

De Zuil van Trajanus, © David Theu

Piazza della Rotonda, © Aidan McMichael

De Tiber, © Sitron

De Engelenburcht, © Sitron

Het Forum Romanum, © JRM Tomburg