Amor en Psyche

Bloedmooi en zielsongelukkig

‘Zijn dit nog goden, zoon? Ik vraag het je: zijn dit nog goden?’

Venus, de ijdele godin van de liefde, eist aanbeden te worden. Offers moeten er gebracht worden, eer bewezen. Doe je dat niet? Dan verspil je alle kans op schoonheid en liefde in je leven.

Haar zoon Eros haalt ondertussen het bloed onder Venus’ nagels vandaan. Dat hangt de hele dag maar wat op z’n sofa. Stervelingen zouden zijn pijlen moeten vrezen, sidderen bij het horen van zijn naam. En dan is er nog dat meisje, die slet van een Psyché, die alle mannen het hoofd op hol brengt. Het verhaal gaat dat ze zo mooi is, dat niemand haar durft aan te kijken. Venus dreigt van haar troon te worden gestoten.

De puber Psyché is alleen maar in de war – hoe moet zo’n jong meisje omgaan met al die rozen, al die aandacht? Ze wil sterven: hoe sneller, hoe beter. Daar ligt een schone taak voor Eros. Maar als hij Psyché eenmaal heeft gezien, kan ook de god geen weerstand bieden aan de schoonheid van de sterveling. In het holst van de nacht bezoekt hij haar, onzichtbaar in de duisternis. Samen ontdekken ze hemel en aarde, totdat het Psyché begint te dagen ze een goddelijke minnaar heeft…

Foto: Phile Deprez

De mythe van Eros en Psyché is een krachtig verhaal over ijdelheid, jaloezie en de zoektocht naar liefde en volwassenheid, geschreven door Apuleius in de 2de eeuw n.Chr. Toneelschrijver Jeroen Olyslaegers heeft de mythe voor theatergroep Artemis bewerkt tot de voorstelling Bloedmooi en ziels­ongelukkig.

BEZOEKEN
Theater Artemis speelt op 19 maart aanstaande voor de laatste keer Bloedmooi en zielsongelukkig, in de stadsschouwburg in Utrecht. Klik hier voor speeltijden en hier voor kaarten.

TRAILER

Amor & Psyche: de liefde en de geest

Het mythologische verhaal van Amor en Psyche heeft kunstenaars door de eeuwen heen geïnspireerd tot het creëren van grootse kunstwerken. In het museum van de Engelenburcht in Rome vind je al deze meesterwerken op een rij in de tentoonstelling La favola di Amore e Psiche. Hieronder kun je vast zes voorbeelden bewonderen van de verbeelding van Amor (liefde) en Psyche (geest/ziel), die tijdelijk zijn verzameld in de Engelenburcht.

Jacopo Zucchi, Psyche ontdekt Amor

Bertel Thorvaldsen, Cupido reanimeert de flauwgevallen Psyche

Sculptuur van een gevleugelde Psyche

Simon Vouet, Psyche ontdekt Amor (kopie)

Josiah Wedgwood (Wedgwood & Byerley), Medaillon met beeltenis van Psyche

Giovannni Cappelli, Verlaten Psyche

La favola di Amore e Psiche
T/m 10 juni 2012
Museo Nazionale di Castel Sant’Angelo
Lungotevere Castello, Rome
(maandag gesloten)

De kracht van verlegenheid

Wat hebben een cover van Time Magazine anno 2012 en een oude Griekse mythe met elkaar gemeen?

Midden in het Amerikaanse verkiezingsgeweld, waarin media appearance en performance hoogtij vieren, pleit Time Magazine, middels een prachtig omslag, voor een herwaardering van de verlegenheid. De samenleving, aldus Bryan Walsh in het artikel, heeft vooral affiniteit met extroverte mensen, terwijl introvert en verlegen zijn vaak negatief beoordeeld wordt. Niet altijd de meest wijze weg, volgens Walsh.

Schuilt er inderdaad kracht in verlegenheid? Een van de meest gereproduceerde schilderijen (op kaarten, posters, en mokken) is Amor en Psyche, geschilderd door William Bouguereau in 1890. De kunstenaar heeft een niet al te beste reputatie onder kunsthistorici en het schilderij in kwestie is zoals gezegd een eigen, commercieel leven gaan leiden op kussenslopen en aanverwante zaken. Als we die voorkennis even achter ons laten en dit werk bekijken in het kader van de verlegenheid waar Times over praat, schuilt er misschien toch iets bijzonders in.

Amor, beter bekend als Cupido, was de zoon van Venus (godin van de liefde) en Mars (god van de oorlog). Van zijn vader nam hij wapens (in de vorm van pijlen) over, zijn moeder gaf hem een liefdevol doel om op te schieten. Zo gebeurde het dat Amor de harten van mens en god in vuur en vlam kon zetten.

De onvermijdelijke dag kwam dat de goddelijke Amor zelf verliefd werd, op een mens van vlees en bloed. Psyche was haar naam en ze was het mooiste meisje dat er bestond. Via een list bracht hij haar naar een afgelegen kasteel zonder zijn identiteit bekend te maken. Overdag liet hij haar alleen, maar ’s nachts kwam hij als geheimzinnige minnaar, die niet gezien mocht worden, bij haar. Op een nacht kon Psyche haar nieuwsgierigheid niet meer bedwingen en ontstak ze een olielamp. Amor schrok wakker en wist niet hoe snel hij weg moest komen, nu zijn goddelijke identiteit was onthuld. Radeloos bleef Psyche zoeken naar haar verloren geliefde, maar de rancuneuze Venus voorkwam keer op keer dat ze hem vond. Oppergod Jupiter kreeg medelijden bij het zien van het onbeantwoorde liefdesvuur van Amor en maakte Psyche onsterfelijk, zodat een hemels huwelijk voltrokken kon worden.

Bouguereau liet zich inspireren door dit verhaal en vereeuwigde de jonge geliefden als twee lieftallige putti. De tederheid en zoetsappigheid spatten van het doek af, niet in de laatste plaats dankzij de in olieverf gevangen verlegenheid van de kleine Psyche. Met haar neergeslagen ogen, de lichte blos en de zoete zachtheid van haar hele wezen, zou ze bijna de verpersoonlijking van de verlegenheid kunnen voorstellen. Times bracht de kracht van verlegenheid in woord, Bouguereau deed het anderhalve eeuw geleden in beeld.